Kierki to gra karciana dla 3–4 osób na pełnej talii 52 kart, w której punkty się traci, a nie zdobywa: każdy zebrany kier kosztuje 1 punkt karny, a dama pik aż 13. Wygrywa gracz z najniższym wynikiem w chwili, gdy ktoś przekroczy 100 punktów. Rozbudowana polska wersja składa się z 7 rozdań cząstkowych (m.in. „bez lew”, „bez dam”, „rozbójnik”) i kończy się odgrywkami, w których lewy są warte punkty dodatnie.
Kierki — co to za gra i czego potrzebujesz?
Kierki to klasyczna gra karciana typu lewowego dla 3–4 graczy (w wariantach domowych nawet do 6), rozgrywana pełną talią 52 kart bez jokerów. Celem jest unikanie kart karnych, przede wszystkim kierów i damy pik. Partia trwa zwykle 20–45 minut, a poza talią wystarczy kartka i długopis do zapisywania punktów.
W rodzinie gier karcianych kierki stoją na przeciwnym biegunie niż brydż czy tysiąc: tu lew się nie licytuje i nie zbiera, tylko przed nimi ucieka. Międzynarodowym odpowiednikiem jest gra Hearts, spopularyzowana przez komputerową wersję dołączaną do systemu Windows — jej pełne reguły opisuje serwis pagat.com.
W kierkach obowiązuje standardowa hierarchia kart: as jest najstarszy, potem król, dama, walet i blotki od 10 do 2. Nie ma koloru atutowego. Jeśli dopiero kompletujesz talię albo chcesz przypomnieć sobie, jak zbudowane są kolory i figury, zajrzyj do naszego przewodnika po talii 52 kart.
Jak wygląda rozdanie i przygotowanie do gry?
Rozdający tasuje talię, gracz po jego prawej przekłada, a karty rozdaje się po jednej, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Przy 4 graczach każdy dostaje 13 kart, przy 3 graczach usuwa się z talii 2 karo i rozdaje po 17 kart. W kolejnych rozdaniach rozdaje następny gracz po lewej.
Po rozdaniu gracze biorą karty do ręki i porządkują je kolorami — nikt nie pokazuje swoich kart. W polskich kierkach gra się zwykle bez wymiany. W wariancie międzynarodowym (Hearts) przed rozdaniem każdy przekazuje 3 wybrane karty sąsiadowi: w pierwszym rozdaniu w lewo, w drugim w prawo, w trzecim na wprost, a w czwartym gra się bez wymiany. Drobna różnica przy grze w 3 osoby: na Kurniku z talii wypada 2 trefl zamiast 2 karo, a kary są nieco niższe (np. −15 zamiast −20 za lewę). Obie konwencje są w porządku, byle trzymać się jednej.
Przed pierwszym rozdaniem ustalcie dwie rzeczy: do ilu punktów gracie (standard to 100) i czy obowiązują ograniczenia pierwszej lewy — o obu wariantach piszemy niżej. Pięć minut rozmowy, a oszczędza kłótni na cały wieczór.
Zasady gry w kierki krok po kroku — jak przebiega lewa?
Lewa to jedna kolejka gry, w której każdy uczestnik zagrywa po jednej karcie. Obowiązuje dokładanie do koloru wyjścia; kto koloru nie ma, zrzuca dowolną kartę. Lewę zabiera gracz, który położył najwyższą kartę koloru wyjścia, i to on wychodzi jako pierwszy do następnej. Przy 13 kartach na ręce rozdanie liczy 13 lew.
- Pierwsze wyjście. Grę otwiera gracz siedzący po lewej stronie rozdającego, zagrywając dowolną kartę. W wariancie międzynarodowym zaczyna posiadacz 2 trefl i musi wyjść właśnie tą kartą.
- Dokładanie do koloru. Kolejni gracze (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) muszą dołożyć kartę w kolorze wyjścia, jeśli ją mają.
- Zrzutka. Gracz bez kart w kolorze wyjścia zrzuca dowolną kartę — w tym kiera albo damę pik. To główny sposób „obdarowywania” rywali punktami.
- Rozstrzygnięcie lewy. Lewę bierze najwyższa karta w kolorze wyjścia. Zrzutki w innych kolorach nigdy nie wygrywają lewy, choćby były asami.
- Zebranie kart. Zwycięzca kładzie lewę zakrytą przed sobą (nie wraca ona do gry) i wychodzi do kolejnej lewy.
- Ograniczenia kierów. W popularnym wariancie nie wolno wychodzić w kiery, dopóki nie zostały „otwarte”, czyli dopóki ktoś nie zrzucił kiera do wcześniejszej lewy. Często umawia się też, że w pierwszej lewie nie wolno zrzucać kart karnych.
- Koniec rozdania. Po rozegraniu wszystkich 13 lew każdy przegląda zebrane karty i zapisuje punkty karne.
- Koniec gry. Rozdania powtarza się, aż ktoś przekroczy 100 punktów — wygrywa gracz z najniższym wynikiem. W wersji z rozdaniami cząstkowymi gra kończy się po rozegraniu pełnego cyklu rozdań.
Mechanika lew odróżnia kierki od gier zrzutkowych w rodzaju makao, gdzie karty wykłada się na wspólny stos i nikt niczego nie zbiera. W kierkach każda wzięta lewa może kosztować — i właśnie wokół tego kręci się cała gra.
Punktacja w kierkach — kiery, dama pik i rozdania cząstkowe
W prostych kierkach każdy kier to 1 punkt karny, a dama pik — 13, więc w rozdaniu do wzięcia jest 26 punktów. W pełnej polskiej wersji rozgrywa się 7 rozdań cząstkowych z punktami ujemnymi: od −20 za lewę czy kiera po −150 za króla kier, łącznie 2600 punktów karnych w całej fazie ujemnej.
Wersja prosta (jak Hearts)
| Karta / osiągnięcie | Punkty karne | Maksimum w rozdaniu |
|---|---|---|
| Każdy kier | 1 | 13 |
| Dama pik | 13 | 13 |
| Razem w rozdaniu | — | 26 |
| „Strzał do księżyca” (wszystkie 26 pkt) | 0 dla strzelca | +26 dla każdego rywala |
Grę kończy przekroczenie 100 punktów przez dowolnego gracza — zwycięża ten, kto uzbierał najmniej. Zasady wersji międzynarodowej wraz z punktacją potwierdza opis gry Hearts na pagat.com.
Wersja pełna — rozdania cząstkowe
W rozbudowanych kierkach każde rozdanie ma inny cel. Poniższa punktacja to najpopularniejszy układ, stosowany m.in. w internetowych rozgrywkach na Kurniku. W domach spotyka się inne mnożniki, więc stawki dogadajcie, zanim rozdacie karty.
| Rozdanie | Czego unikasz | Punkty za sztukę | Pula rozdania |
|---|---|---|---|
| 1. Bez lew | każda wzięta lewa | −20 | −260 |
| 2. Bez kierów | każdy kier | −20 | −260 |
| 3. Bez dam | każda dama | −60 | −240 |
| 4. Bez panów | każdy król i walet | −30 | −240 |
| 5. Bez króla kier | król kier | −150 | −150 |
| 6. Bez siódmej i ostatniej lewy | 7. oraz 13. lewa | −75 | −150 |
| 7. Rozbójnik | wszystko powyższe naraz | wg kategorii | −1300 |
Rozbójnik to sprawdzian kompletny: liczą się jednocześnie lewy, kiery, damy, panowie, król kier oraz siódma i ostatnia lewa. Jedno nieuważne rozdanie potrafi tu kosztować kilkaset punktów, dlatego doświadczeni gracze traktują rozbójnika jak osobną minigrę.
Rozdania specjalne i wariant „kruki” — rozgrywka końcowa
Pełny cykl kierek według reguł Kurnika liczy 11 rozdań: po siedmiu ujemnych przychodzą trzy rozgrywki atutowe, w których każda wzięta lewa daje +25 punktów, a całość zamyka loteryjka. W części polskich domów ta końcowa faza, a czasem cała rozbudowana odmiana gry, nosi nazwę kruków.
Rozgrywka atutowa odwraca logikę gry. Rozdający patrzy na pierwsze pięć kart, które dostał, i na tej podstawie ogłasza kolor atutowy; przebijanie atutem to prawo, nie obowiązek. Nagle opłaca się brać lewy, więc wysokie karty z balastu stają się bronią. Przy 13 lewach po +25 punktów w jednej rozgrywce jest do odzyskania 325 punktów.
Loteryjka, ostatnie rozdanie cyklu, rządzi się własnymi prawami: nie ma lew, a celem jest jak najszybsze pozbycie się kart z ręki. Wykładanie zaczyna rozdający. Kto skończy pierwszy, dostaje +800 punktów, drugi +500 — te premie potrafią odwrócić losy całej partii. Kolejność rozdań bywa sztywna jak na Kurniku albo wybiera ją każdorazowo rozdający, z zastrzeżeniem, że każde rozdanie gra się dokładnie raz.
| Wariant | Liczba graczy | Talia | Co go wyróżnia |
|---|---|---|---|
| Kierki proste | 3–6 | 52 (51 przy 3 os.) | karane tylko kiery (1 pkt) i dama pik (13 pkt); gra do 100 |
| Kierki pełne (rozdania cząstkowe) | 4 | 52 | 7 rozdań ujemnych + 3 rozgrywki atutowe i loteryjka (łącznie 11 rozdań) |
| Kruki | 4 | 52 | domowa nazwa pełnych kierek z rozgrywką końcową; zasady jak wyżej |
| Hearts (międzynarodowy) | 4 | 52 | wymiana 3 kart przed rozdaniem, otwiera 2 trefl, „strzał do księżyca” |
| Czarna dama | 3–5 | 52 | karana wyłącznie dama pik — szybka wersja dla początkujących |
Jeżeli po serii partii kierek macie ochotę na grę, w której punkty wreszcie się zdobywa, sięgnijcie po remika — to też gra na pełnej talii, tylko z zupełnie inną mechaniką wykładania układów.
Strategia — jak unikać punktów i kiedy „strzelać do księżyca”?
Podstawowa strategia w kierkach polega na wczesnym pozbywaniu się wysokich kart — asów i figur — zanim ktoś zacznie zrzucać na nie kiery, oraz na uwolnieniu ręki od pików starszych niż dama. Strzelanie do księżyca, czyli świadome zebranie wszystkich 26 punktów, opłaca się wyłącznie z bardzo silną ręką pełną wysokich kierów.
- Zgrywaj wysokie karty na początku. W pierwszych lewach ryzyko dostania kierów jest najmniejsze — to najlepszy moment na asy i króle.
- Buduj renons. Pozbycie się całego koloru daje wolność zrzutek: każdą lewę w tym kolorze wykorzystasz na oddanie damy pik albo kierów.
- Pilnuj pików. As i król pik to karty wysokiego ryzyka — mogą przymusowo wziąć lewę z damą pik. Grając nimi wcześnie, zdejmujesz sobie ten ciężar.
- Licz karty karne. Notuj w pamięci, ile kierów już wyszło i czy dama pik jest wciąż w grze — pod koniec rozdania to wiedza bezcenna.
- W rozdaniach cząstkowych graj pod cel. W „bez dam” pozbywaj się dam za wszelką cenę, w „bez siódmej i ostatniej lewy” zachowaj niskie karty na końcówkę.
- Strzelaj do księżyca tylko z planem. Potrzebujesz długich, wysokich kierów i kontroli w pozostałych kolorach. Nieudany strzał oznacza komplet punktów karnych dla Ciebie.
Kierki online czy przy stole?
W kierki zagrasz za darmo w przeglądarce — najpopularniejszym polskim serwisem jest Kurnik (PlayOK), a wersję Hearts Microsoft dołączał do systemu Windows od 1992 roku (Windows for Workgroups 3.1). Gra przy stole daje jednak pełną swobodę wariantów domowych i punktacji, których automaty online zwykle nie obsługują.
Rozgrywka online ma dwie zalety: zawsze znajdziesz komplet graczy i nikt nie pomyli się w liczeniu. Przy stole zyskujesz za to elastyczność — możecie grać w kruki, zmieniać stawki rozdań albo dopuścić 5. i 6. gracza. Do nauki zasad wygodniejszy bywa komputer, do rodzinnego wieczoru — fizyczna talia.
Najczęstsze pytania
Ile osób może grać w kierki?
Optymalny skład to 4 graczy — każdy dostaje wtedy równo 13 kart. W 3 osoby gra się po usunięciu z talii 2 karo (po 17 kart na gracza). Warianty domowe dopuszczają 5–6 osób, po odrzuceniu odpowiednio dwóch lub czterech niskich blotek, tak aby rozdanie wyszło równo.
Ile punktów jest warta dama pik w kierkach?
W prostych kierkach dama pik kosztuje 13 punktów karnych — dokładnie tyle, ile wszystkie kiery razem wzięte. W pełnej wersji z rozdaniami cząstkowymi każda dama (w tym pikowa) jest warta −60 punktów w rozdaniu „bez dam” oraz w rozbójniku, gdzie kary się kumulują.
Kto zaczyna grę w kierki?
W polskich kierkach pierwszą lewę otwiera gracz siedzący po lewej stronie rozdającego i może zagrać dowolną kartę. W wariancie międzynarodowym (Hearts) rozgrywkę rozpoczyna posiadacz 2 trefl i ma obowiązek wyjść właśnie tą kartą. Konwencję najlepiej ustalić, zanim rozdacie karty.
Na czym polega strzelanie do księżyca?
To zagranie odwracające zasady: gracz celowo zbiera wszystkie karty karne — 13 kierów i damę pik. Jeśli mu się uda, sam nie dostaje nic, a każdy z rywali otrzymuje 26 punktów karnych (w innej umowie: strzelec odejmuje sobie 26). Nieudana próba oznacza komplet kar dla śmiałka.
Czym kierki różnią się od gry Hearts?
Mechanika lew jest identyczna, różnią się konwencje. Hearts zawsze zaczyna 2 trefl, przed rozdaniem gracze wymieniają po 3 karty, a punktacja ogranicza się do kierów i damy pik. Polskie kierki gra się zwykle bez wymiany, a pełna wersja dodaje 7 rozdań cząstkowych i odgrywki.
Czy w kierki można grać we dwoje?
Klasyczne kierki potrzebują minimum 3 graczy — przy dwóch osobach zbyt łatwo kontrolować, kto weźmie lewę, i gra traci sens. Na rodzinny wieczór we dwoje lepiej sprawdzi się remik albo makao, które działają już od 2 osób.
